Glacann Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Luain Páirt i Sraith Podchraolta ‘Éire 2029: Ár dTodhchaí a Mhúnlú’

An féidir linn bogadh ar shiúl ó phlaisteach a úsáid? Ní féidir. An féidir linn plaisteach a dhéanamh níos inbhuanaithe agus níos neamhdhíobhálaí don chomhshaol. Is féidir.

Fáilte chuig ‘Éire 2029: Ag Múnlú ár dTodhchaí‘, sraith podchraoltaí ó The Journal.ie a dhíríonn ar na smaointe móra a roinnt a mbeidh tionchar acu ar thodhchaí na hÉireann agus ar an gcineál saoil a bheidh ann i gceann deich mbliana. In eachtra na seachtaine seo, ina gcuirtear ceist an cheist ‘an féidir le hÉirinn a bheith saor ó phlaisteach faoi 2029?’ labhraíonn an Dr Declan Devine, Stiúrthóir Institiúid Taighde Ábhar Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Luain agus ag a bhfuil an t-údarás is mó ar phlaisteach inbhuanaithe ann.

Dar leis an Dr Devine, cé go bhfuil sé fíor go bhféadfadh úsáid agus diúscairt mhíchuí plaisteach tionchar díobhálach a imirt ar an gcomhshaol, baineann a lán tairbhí dearfacha leis chomh maith agus tá sé an-riachtanach ar fud don mhaireachtáil nua-aimseartha.

“Tá a lán feidhmeanna praiticiúla ag plaisteach agus tá na costais táirgthe íseal - rud a spreag éileamh an phobail ar phlaistigh i réimsí amhail pacáistiú agus monaraíocht bia. Is uirlis an-sofaisticiúil é chun seilfré fhormhór na n-earraí somheata a shíneadh agus úire á coinneáil agus rinneadh sé athrú ó bhonn ar an dóigh a n-úsáidimid agus a stórálaimid ár mbia,” a dúirt sé.

Go deimhin laghdaíonn an úsáid as plaisteach inár bpacáistiú bia tionchar na dramhaíola bia ar an gcomhshaol trína shaolré a shíneadh ó laethanta go seachtainí. Is féidir le crapchlúdach poileitiléine, mar shampla, seilfré cúcamair chuisniúcháin a shíneadh ar feadh seachtain eile, agus is féidir le mairteoil atá folúsphacáilte i bplaisteach ilsraithe maireachtáil suas le 45 lá ar an tseilf. Tríd an tseilfré do bhia a shíneadh, coinnítear an dramhaíl bia chomh íseal agus is féidir.

“Ón dearcadh seo, tá plaisteach tábhachtach maidir le laghdú a dhéanamh ar thionchar comhshaoil na dramhaíola bia i gcomhthéacs aeráide, talún, uisce agus bithéagsúlachta, a bhfuil tionchar acu ar fad ar na hilphróisis a bhaineann le bia a fhás agus a dháileadh,” a mhíníonn an Dr Devine.

Faoi láthair, tá níos mó ná 1.3 billiún tona bia á chailleadh nó á chur amú gach bliain trí neamhéifeachtúlacht i slabhra an tsoláthair bia. Mar gheall ar bhonneagar lag, lena n-áirítear fadhbanna le stóráil, próiseáil agus pacáistiú bia, agus an cumas bia a choinneáil úr, cailleann feirmeoirí a lán ioncaim agus méadaítear na costais don tomhaltóir.

Cuireann an Dr Devine béim chomh maith ar an mórán fadhbanna a bhaineann le roghanna eile plaisteach amhail gloine agus páipéar, agus mínigh sé cén fáth, in ainneoin cad a cheapfadh daoine ar dtús, ní gá nach bhfuil siad chomh neamhdhíobhálach sin don chomh maith.

Glac gloine, mar shampla. Nuair a shroicheann sé ionad athchúrsála Repak, brisfear ina ghiotaí é agus beidh gá é a athchúrsáil ansin sular féidir é a úsáid arís. Chun é sin a dhéanamh, beidh gá é a théamh go 1,500 céim Celcius – ag úsáid suas le hocht oiread fuinnimh ná a bheadh de dhíth do phlaisteach.

Maidir le páipéar, ar an lámh eile, ar féidir é a athchúrsáil idir cúig agus seacht n-uaire, baineann a a dhúshláin féin leis. “Ba é an chúis gur tugadh málaí plaisteacha isteach ar dtús sna 1970í mar go raibh barraíocht crann á ngearradh chun málaí páipéir a dhéanamh. Mar sin, ar an lámh amháin, táimid ag baint úsáid as seachtháirge ola chun plaisteach a dhéanamh, agus ar an lámh eile, táimid ag gearradh anuas crainn díreach chun páipéar a dhéanamh,” a mhíníonn sé.

Mar sin, mura féidir linn éalú ó phlaistigh a úsáid, an bhfuil bealach chun iad a dhéanamh ar bhealach níos inbhuanaithe agus nach bhfuil chomh díobhálach don chomhshaol? Creidim an Dr Devine go bhfuil. Éist anseo: soundcloud.com/ireland-2029/could-ireland-go-plastic-free-by-2029

Agus í ina lárionad cumhachta atá sainithe le tiomantas do shármhaitheas acadúil, do dhéine agus don oideachas feidhmithe, bhí bliain an-rathúil ag Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Luain, go háirithe as a bheith ainmnithe mar an taighde ‘is fearr’ ar fud earnáil ardoideachas teicneolaíochta na hÉireann. Agus a gaisce cáile á neartú tuilleadh aici, bronnadh ‘An Chompháirtíocht Acadúil is Fearr’ uirthi le déanaí ag na Gradaim ghradamacha náisiúnta Oideachais dá páirt i SURE a fhorbairt, an chéad líonra acadúil in Éirinn a bhaineann go sonrach le taighde STEM a chur chun cinn in earnáil an ardoideachais teicneolaíochta. Leis an onóir sin baintear leas as rath na hinstitiúide maidir le gradam ‘Institiúid Teicneolaíochta na Bliana’ 2018 in The Sunday Times Good University Guide a bhuachan.

Download Hi-Res Image for Glacann Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Luain Páirt i Sraith Podchraolta ‘Éire 2029: Ár dTodhchaí a Mhúnlú’

Share This News Story